Nasza strona korzysta z plików cookie, aby zapewnić wygodę przeglądania i istotna informacja. Przed dalszym korzystaniem z naszej witryny zgadzasz się i akceptujesz naszą Politykę plików cookie i prywatność.

Stop dla szkodliwego plastiku. W walce o czystą planetę

i.pl

Stop dla szkodliwego plastiku. W walce o czystą planetę

Plastikowe kubki? Widelczyki? Foliowe reklamóweczki? Nie. A jeśli tak, to za minimalną opłatą. Walka ze zmianami klimatycznymi staje się faktem i powoli zaczniemy ją odczuwać. Inna rzecz, że ekologiczna świadomość Polaków jest znacznie większa niż jeszcze kilka lat temu. Większość z nas segreguje śmieci, oszczędza wodę i energię. Martwi się o to, na jakiej planecie przyjdzie żyć przyszłym pokoleniom, i wie, że to zależy także od nas samych.

Anna, 44 lata: trójka dzieci, mąż, niewielki dom pod Warszawą. Z wykształcenia lekarz pediatra, pracująca w zawodzie.- Ekologia zawsze była dla nas w rodzinie ważnym tematem. Mamy świadomość, jak ważne jest dbanie o środowisko, nasze dzieci także, bo o pewnych sprawach rozmawiamy z nimi od małego. Uczymy określonych zachowań - opowiada. Co można powiedzieć małemu dziecku o szanowaniu świata? O, bardzo wiele. Choćby to, że nie należy zaśmiecać lasów i ulic, że papier trzeba wrzucić do czerwonego, a plastik do zielonego kosza, że wychodząc z pokoju czy łazienki, trzeba zgasić światło i zakręcać wodę po każdym myciu rąk czy owoców.

- To są podstawy, o których nasze dzieci wiedzą. Razem z mężem też staramy się żyć rozsądnie: jemy mięso dwa, trzy razy w tygodniu, nie kupujemy ubrań, jeśli nie są nam potrzebne, w ogóle jesteśmy przeciwnikami kupowania czegoś dla samego faktu kupowania. Staramy się ograniczyć ilość plastiku obecnego w domu, oszczędzamy energię i wodę - wylicza Ania: niewysoka, szczuplutka, bardzo energiczna.

Mówi, że żyją tak od lat, bo pewne sprawy zawsze wydawały im się oczywiste.

- Dzisiaj mówi się o nich więcej i częściej, może stąd, przynajmniej z moich obserwacji wynika, że świadomość ekologiczna Polaków jest większa. Pytanie, czy nie zaczęliśmy dostrzegać problemu zbyt późno - wzrusza ramionami.

Nawet jeśli tak, to powoli przestajemy być bezczynni. 1 stycznia 2024 roku wszedł w życie podatek od plastiku. To efekt wdrożenia do porządku prawnego postanowień dyrektywy Rady UE oraz Parlamentu Europejskiego 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 roku.Nie wchodząc w prawne szczegóły, zgodnie z rozporządzeniem zapłacimy 20 groszy więcej, jeśli zamówimy napoje w plastikowych kubkach, tyle samo za plastikowe pokrywki i wieczka. 25 groszy będzie nas kosztować pojemnik stosowany do pakowania żywności, dodatkową opłatą objęte będą także pojemniki na żywność typu fast food. Kolejne z rozporządzeń, które weszło w życie 1 stycznia 2024 roku, reguluje kwestię stawek opłaty na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Za 1 kg takich „śmieci” przedsiębiorca, który wprowadził je do obiegu, zapłaci 10 groszy. 1 grosz doliczany będzie za sztukę wyrobów tytoniowych z filtrami zawierającymi tworzywa sztuczne, do sztuki chusteczek nawilżanych i balonów.

Przepisy trzeciego rozporządzenia regulują stawki opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań. Opłata produktowa to rodzaj opłaty ekologicznej, która jest nakładana na przedsiębiorcę, który wprowadza do obrotu pewne produkty.- Formalnie podatek od plastiku płacą przedsiębiorcy, którzy wprowadzają te odpady z tworzyw sztucznych na rynek. To są opłaty za pojemniki na napoje, ale też na jedzenie z sieci fast food - niezależnie czy z opakowań plastikowych korzystamy na miejscu, czy w lokalu - mówił w Polskim Radiu Szymon Bujalski, dziennikarz i autor profilu „Dla klimatu”. - Docelowo ma to służyć temu, by uzyskiwać pieniądze, by system gospodarowania odpadami w Polsce usprawniać i ograniczać ilość odpadów na rynku. Kolejny cel to zwiększenie odzysku zużywanych materiałów - dodał.

Właściwie powinniśmy się cieszyć - na początku XXI wieku poziom recyklingu w naszym kraju wynosił jedynie 2-3 procent, dziś to niemal jedna trzecia. Tyle tylko, że generujemy też znacznie więcej odpadów.

Ile? Rocznie każdy mieszkaniec Europy i Ameryki Północnej „produkuje” około 100 kg śmieci z samego tylko plastiku. Eksperci ONZ szacują, że za 4 lata może to być już nawet 140 kg. Przez te odpady co roku w wodach całego świata giną miliony zwierząt. Ale też według szacunków organizacji ekologicznych dzisiaj w oceanach dryfuje około 100 milionów ton plastiku. Przykładem może być Great Pacific Garbage Patch, niektórzy mówią „śmierdząca wyspa”, która rozciąga się na Oceanie Spokojnym pomiędzy Hawajami a Kalifornią. Prawdopodobnie jest dwa razy większa niż powierzchnia Teksasu. US Navy szacuje, że ilość pływających tam odpadów może wynosić nawet 3 mln ton.

Jak plastik dostaje się do oceanów? W bardzo prosty sposób: foliowe torby, butelki są zdmuchiwane z wysypisk śmieci, potem wraz z nurtami rzek trafiają właśnie do wód opływających lądy.

Problem jest poważny, bo szacuje się, że czas rozkładu plastiku wynosi od 20 do nawet 1000 lat w zależności od rodzaju materiału, budowy i wielkości. Dla przykładu plastikowa torba potrzebuje na rozkład 20 lat, słomka - 200. Plastikowa butelka, według WWF, rozkłada się około 450 lat! Nic więc dziwnego, że Unia Europejska wypowiada plastikowi wojnę.

Jan, 74-letni emeryt z wykształceniem biologicznym. Od lat martwił się tym, jak wygląda przyroda wokół niego, i zawsze powtarzał, że kiedy był młody, wyglądała lepiej. Pan Jan jest zapalonym grzybiarzem, dużo czasu spędza i spędzał w lesie, widział, co się w nich działo, czasami spotykał w pobliskich zagajnikach regularne wysypiska śmieci.

- Odetchnąłem z ulgą, kiedy wreszcie wprowadzono segregację śmieci - przyznaje. Uchodzi w domu za specjalistę w tej dziedzinie. W niektórych opakowaniach zbudowanych z folii i papieru potrafi oddzielać jedno od drugiego. Jeśli wnukowie nie wiedzą, do jakiego kosza wrzucić odpadki, biegną do dziadka - on zawsze wie.

- Bardzo się martwię tym, co dzieje się z naszą planetą. Chciałbym, żeby dobrze żyło się na niej przyszłym pokoleniom. Czasami myślę sobie, że te susze i upały, które nas ostatnio nawiedzają, to taki okres przejściowy, że to minie i aż tak wielkich zmian klimatycznych nie będzie - mówi z nadzieją w głosie.

Oszczędza też energię i wodę. Jeśli myje owoce czy warzywa, w każdym razie, jeśli do mycia nie używa substancji chemicznych, podlewa potem tą samą wodą ogródek. Martwi go niski poziom wód gruntowych, wyschnięte koryta rzek.

- Tylko od nas zależy, jak nasza planeta będzie wyglądać za dekadę czy dwie - nie ma wątpliwości.

Rzeczywiście także badania pokazują, że ekologiczna świadomość Polaków jest znacznie większa niż jeszcze kilka czy kilkanaście lat temu. Ponad 96 procent respondentów deklaruje, że regularnie segreguje odpady. Według 94 procent badanych zmiany klimatu to ważny albo bardzo ważny problem. Ponad trzy czwarte mieszkańców Polski jest skłonnych wydać więcej na „czystą” energię, a blisko sześciu na dziesięciu planuje zmienić swój piec na bardziej ekologiczne źródło energii - to tylko niektóre wyniki badań dotyczących świadomości i zachowań ekologicznych Polaków przeprowadzonych w październiku 2020 roku dla Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Celem badań było poznanie naszego stanu wiedzy, zainteresowań i postaw wobec największych wyzwań dla Polski dotyczących problemów środowiska naturalnego oraz jego ochrony. Respondenci poproszeni o wskazanie trzech dziedzin, w których nasz kraj ma najwięcej problemów do rozwiązania, głównie podawali ochronę środowiska - tak wybrało 52 procent Polaków. Zdaniem badanych największym problemem środowiska naturalnego jest zanieczyszczenie powietrza (59 procent), problem odpadów (50 procent) i zanieczyszczenie wód, problemy z wodą (34 procent).

Najczęściej wskazywanym powodem, dla którego warto chronić środowisko, jest troska o przyszłe pokolenia - ten powód wybrało prawie trzy czwarte badanych. Na drugim miejscu znalazła się dbałość i troska o zdrowie człowieka, na trzecim - przyroda jako wartość sama w sobie. Co dziesiąty respondent wskazał oszczędność i względy ekonomiczne.

W opinii badanych stan środowiska w największym stopniu zależy od aktywności każdego z nas (69 procent). Z kolei najbardziej popularnymi źródłami informacji o środowisku naturalnym są internet (72 procent), telewizja (65 procent) i prasa (27 procent).Także z badania IBRiS zrealizowanego na zlecenie Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej w 2022 roku wynika, że Polacy mają świadomość swojego wpływu na zmniejszenie zmian klimatu.

Aż 87 procent badanych przyznało, że za zmiany klimatu odpowiedzialny jest przede wszystkim człowiek. Zdecydowana większość (82 procent) zadeklarowała, że przykłada dużą wagę do troski o środowisko naturalne. Aż 75 procent respondentów uważa, że działania pojedynczego człowieka, takie jak chociażby oszczędzanie energii elektrycznej, mają pozytywny wpływ na środowisko naturalne i zmniejszenie zmian klimatu. 13 procent badanych nie zgodziło się z tym stwierdzeniem, a 12 procent nie miało zdania. Najchętniej zgadzały się z nim osoby młode (ok. 80 procent wśród osób do 49. roku życia), a najrzadziej osoby w średnim wieku - tylko 56 procent twierdzących odpowiedzi w grupie 50-59 lat. Potencjalny wpływ swoich działań na powstrzymanie zmian klimatu widzą częściej osoby z wyższym wykształceniem (83 procent wskazań) i mieszkańcy wielkich miast (84 procent pozytywnych odpowiedzi).

Ola, 22 lata, studentka iberystyki. Środowisko zawsze miało dla niej ogromne znaczenie. Już jako mała dziewczynka uwielbiała zwierzęta i to naprawdę wszystkie. Nie miało dla niej znaczenia, czy to pies sąsiadki, jej własny kot czy jaszczurka w Bieszczadach. Kiedy trochę dorosła, zaczęła brać udział w różnych akcjach proekologicznych - na przykład w ramach wolontariatu zbierała śmieci w lasach.

- Później, będąc w gimnazjum i liceum, poczułam, że chcę robić więcej. Przerzuciłam się na kupowanie w tzw. lumpeksach. Początkowo były to pojedyncze rzeczy: koszule, sukienki. Teraz tak przyzwyczaiłam się do kupowania ubrań z drugiej ręki, że większość mojej szafy pochodzi z secondhandów. Kupuję w nich prawie wszystko, z wyjątkiem bielizny i butów. Wiedząc, jak na środowisko i społeczeństwa państw rozwijających się wpływa fast fashion, czułabym się źle, kupując ubrania tylko

  • Najnowszy
Więcej wiadomości

Wiadomości za dnia

Dziś,
17 Listopad 2026

Wiadomości według tematów

Więcej wiadomości